KÜRESEL VANA NEDİR?
Endüstriyel tarzda üretilen küresel vanalar TS 3148 koduyla , gaz ve akışkanlar için kullanılan vanalar ise TS EN 331 standardına göre üretimi yapılır.En bilindik iki çeşidi bu standartlardadır.
Küresel Vanalar çift yönlü akışa izin verir.Üç tip bağlantıya sahip olan küresel vanalar flanşlı,dişli,kaynak ağızlı bağlantıya sahiptir. Genel kullanımı tam açık halde veya tam kapalı pozisyonunda kullanılır.Küresel vanalar her eksende rahatlıkla çalıştırılabilir.
Küresel vanaların kapama elemanı dairesel biçimdedir.Dairesel formda olması sızdırmazlık açısından problem yaratma riskini ortadan kaldırmak için sızdırmazlık elemanı tüm çevreye yayılır.Küresel vanalarda aşındırıcı maddelerin kullanımı hem küreye hemde sızdırmazlık elemanına zarar verir.Bu nedenle aşındırıcı veya içinde partikül bulunan akışkanlarla kullanımı uygun değildir.
Küresel vanalar kapama elemanı küre şeklinde olan,buna bağlı bir mil ve kol ile açılıp kapanır.Küresel vanaların içine tam sızdırmazlık özelliği kazandırılması için yumuşak sit malzemeleri kullanılır.Küresel vana kapalıyken akışkanın yaptığı basınç sızdırmazlık elemanına doğru iterek sızdırmazlık özelliği artmış olur. Küresel vanalar sızdırmazlık durumları kontrol edilirken düşük basınçtada kontrolleri yapılır.
Küresel vanalar, sızdırmazlığı güçlü olması sayesinde açıp kapama noktası en kolay ve verimli vana tiplerinden birisidir.Küresel vanaların içi izolasyon yapılırken sızdırmazlık olarak yumuşak sit malzemelerle kaplanır.En çok tercih edilen ve kullanılan sızdırmazlık elemanı PTFE ( Politetrafloroetilen ) Teflondur. Teflon; politetrafloroetilen polimerin ticari adıdır. Du Pont firması tarafından bulunmuş ve piyasaya sürülmüştür. Küresel Vanaların çalışacağı maksimum sıcaklığı sızdırmazlık elemanıyla aynı sıcaklık değeriyle sınırlandırılması gerekir.
Küresel vanaların kullanımının avantajlarından başında ;minumum basınçlara düşebilmek,mükemmel sızdırmaz özelliği,açıp kapatma kolaylığı,uzaktan müdahele ederken pozisyon algılayabilme gibidir.
Küresel vanaların dezavantajları; tasarım özelliği nedeniyle ağırlığı fazla ve fiyatı yüksektir. Vana uzun süre kapalı kalırken akışkandaki kireçlenme yüksekse sızdırmaz ürünle küre birbirine yapışır. Açma esnasında sızdırmazlık elemanından kopmalar meydana gelebilir. Belli anma çapından sonra tasarımdan kaynaklanan nedenlerden ötürü açma kapama tork değerleri yüksektir.
Küresel vanaların seçimi yapılırken ; aktarılacak malzemenin gaz veya akışkan olmasına dikkat edildiğinde gerekli tedbirlerin alınması sızdırmazlık testlerinin yapılması verimliliği arttıracaktır.İyi kalitede seçilmiş teflon sızdırmazlık ürünü küresel vana kullanımını uzun süre devam etmesini sağlar.
