Flanş Nedir?
Flanşlar; genellikle boru hatlarında kullanılan ve conta yardımıyla sızdırmazlığı sağlayan bağlantı elemanlarıdır. Paslanmaz flanşlar yüksek basınçlı ortamlarda kullanılır. Genellikle boru hatlarında kullanılmasının yanı sıra makine ve tesisat elemanlarında da kullanımı yaygındır.
Paslanmaz flanşların sınıflandırılması, hatta bağlantı türüne ve standartlarına göre yapılmaktadır. Bu standartlar basınç özelliklerine göre bazı ülkelerin uyguladığı normlar olarak bilinir. Ülkemizde en yaygın uygulanan standartlar ise PN ve ANSI normlarıdır. PN normu, Avrupa normu flanşlarda uygulanan basınç standardı; ANSI normu ise Amerika normu flanşlarda uygulanan basınç standardı olarak tanımlanabilir. Bunlar dışında BS10 ve JIS olarak isimlendirilen standartlar vardır. BS10 İngiltere ve Avustralya’da uygulanan standartlar; JIS ise Japonya ve Kore’de uygulanan standartlardır.
Flanş Ölçüleri
Flanş ölçüleri belirlenirken göz önünde bulundurulması gereken belli başlı veriler vardır.
Bunları:
-Tesisatta ki basınç,
-Tesisatın sıcaklığı,
-Tesisat boru çapı,
-Flanş malzemesi
olarak sıralamak mümkündür. Bir flanşın ölçülerini tarif ederken ise 5 ana değerden bahsetmek mümkündür:
1-İç çap (d)
2-Dış çap (D)
3-Cıvata dairesi çapı (K)
4-Et kalınlığı (t)
5-Cıvata sayısı
Flanş Standartları
Flanşlar üretim ve kullanım kolaylığı ile üretici ve kullanıcının aynı dilde konuşarak belirli standartlara göre hareket etmesi amacıyla bazı standartlara tabi olarak üretilirler. Flanşlar için genel olarak 4 temel standarttan bahsedebiliriz:
1-ANSI (Amerikan Standardı)
2-PN (Avrupa Standardı)
3-BS10 (İngiltere ve Avustralya Standardı)
4-JIS (Japonya ve Kore Standardı)
Tüm bu standartlarda tesisatın sıcaklık ve basınç değerlerine bağlı olarak farklı flanş ölçüleri kullanılmaktadır. Bundan dolayı herhangi bir standartta ki flanşı başka standartta ki flanşlarla kullanmak mümkün değildir.
Ülkemizde genellikle ANSI ve PN standartları kullanılmaktadır.
ANSI Standardı
ANSI standartları Class’lara göre sınıflandırılmaktadır. Örnek olarak ANSI 1” flanş Class 400 dediğimiz zaman; 1” iç nominal çapa sahip ve 400 psi (25,57 bar) basınçta kullanılacak flanş anlamına gelir. ANSI standartlarında Class’lar 150 ile 2500 psi arasında 150, 300, 400, 600, 900, 1500 ve 2500 psi olacak şekildedir. Çap değerleri olarak ½” ile 120” arasında ölçüler bulunmaktadır.
PN Standardı
PN standardında flanşlar basınç ve çap ölçüsüne göre sınıflandırılmaktadır. DN 50 PN 25 flanş dediğimiz zaman 50 mm iç çap ve 25 bar basınçta kullanılabilecek flanşlardan bahsetmiş oluruz. PN standardında basınçlar 6, 10, 16, 25, 40, 64, 100, 150 , 250 ve 400 bar şeklinde düzenlenmiştir. Bu standartta iç çap ölçüleri ise 15 mm’den (DN15) 3000 mm’ye (DN3000) kadar tanımlanmıştır.
