Karbon Nedir?
Karbon, simgesi “C” olarak bilinen ve atom numarası “6” olarak tespit edilen kimyasal bir elementtir. İngilizcede “Carbon” olarak ifade edilen element, Latincedeki “kömür, odun kömürü” manasına gelen “Carbo” kelimesinden adını almıştır. Günümüzde yerini yenilenebilir enerji kaynaklarına bırakmışsa da hâlâ ısınma ihtiyacının giderilmesinde kömür kullanılmaktadır. Karbon yandığında havadaki oksijenle tepkimeye girer ve karbondioksiti meydana getirir. Bilimin gözlemleyebildiği evren alanı içerisinde hidrojen, helyum ve oksijenden sonra kütle olarak en fazla bulunan dördüncü elementtir. Sadece Dünya yüzeyinde değil; gezegen ve yıldızlarda da bulunmaktadır. Hatta karbonun, beyaz cüce yıldızlarda oluştuğuna dair veriler bulunmaktadır.
Karbon Canlı Yaşamı İçin Gereklidir
Karbon elementi, tüm canlı yaşamı için gereklidir ve önemlidir. Kütle miktarı olarak dördüncü sırada yer alsa da yaptığı bileşikler, diğer tüm elementlerinkinden fazladır. Karbon bulunan bileşiklerle hayatımızın her alanında karşılaşabiliriz. Karbon, elmas ve grafit formlarıyla bilinmektedir. Karbon atomlarının farklı şekillerde birbirine bağlanmasıyla oluşturulan bu formlardan elmas, mücevher yapımında kullanılır. Büyük basınç altında kaldığı yer kabuğunun derinliklerinden çıkarılarak elde edilir. Karbonun en parlak versiyonudur. Elmas, değerli taşlar sınıfında yer alır ve dünyada büyük bir ticari ağa sahiptir. Grafit ise kalemlerde yer alan kurşunun elde edilmesinde kullanılır. Yazı ve çizim işlerinin gerçekleştirilmesi için de karbona ihtiyaç vardır. Elmas ve grafiti, karbonun sahip olduğu en sert formlardır. Elmas şeffaf bir renge sahipken, grafit siyah veya gridir.
Karbon, ham petrol ve metan gazı formlarıyla fosil yakıt olarak kullanılmaktadır. Ticari hayatta ipek, yün ve kaşmir üretiminde de karbon polimerlerinden faydalanılmaktadır. Nükleer rektörlerde, cam üretiminde, otomotiv sanayisinde ve kuru akülerde karbon bileşikleri kullanılır.
Karbon günlük hayatta en çok çelik üretiminde kullanılmasıyla da bilinmektedir. Demir ve karbon alaşımlarından elde edilen çelik, bugün temel yapı malzemesi olarak inşaattan ağır sanayiye kadar birçok alanda kullanılmaktadır. Özellikle çelik alaşımına belirli miktarlarda krom eklenmesiyle elde edilen paslanmaz çelik hem hijyenik olması hem de uzun bir kullanım ömrü sunması nedeniyle, daha çok tercih edilmektedir. Kendi kendini onarma kabiliyetine sahip olan paslanmaz çelikler, hastanelerde ve dekoratif malzeme olarak yaşam alanlarında karşımıza çıkmaktadır.
